Ilandža je malo mesto u Banatu, sa izraženom istorijom koju su velikani ispisivali svom svojom specifičnošću.
Banat ima snažnu crtu trasiranu ličnostima koje su menjale svet, kao što je slučaj sa slavnim književnikom Milošem Crnjanskim. Upravo u Ilandži proveo je deo svoga života. Ti prosvetitelji, jednaki među narodom, ispisivali su stranice posvećenosti veri i crkvi, kojoj su meštani ostali odani do današnjih dana.
Storija svakog mesta nekako se uvek spaja sa povezanošću sa Bogom kroz izgradnju crkve u tom mestu. Južni Banat je kraj blagosloven takvim pričama, ljudima koji su se borili za svoju veru, talentovanim umetnicima koji su ostavili dah svog entuzijazma dok su oslikavali ove verske objekte i samom činjenicom da su tu mesta u koja su ljudi uvek mogli da se vraćaju, da nađu odgovore na svoja pitnja, žive svoje sreće i tuge i uvek iznova pronađu sebe.
Hram u Ilandži podignut je 1793. godine, a posvećen je prenosu moštiju Svetog Oca Nikolaja i građevina je sa polukružnim apsidom i zvonikom na zapadnoj strani ispred kog se nalaze četiri stuba.
Velika tragedija pogodila je ovaj hram 1848. godine kada je izgoreo, ali je rekonstruisan 1849. godine kada je ponovo i osveštan, a da tragedija ne manjka pokazuje i činjenica da je zemljotres 1896. godine oštetio crkveni toranj sa jabukom i krstom, koje je ubrzo nakon toga sanirala crkvena opština.
Savrešnstvo ikonstasa koje odlikuje ovaj hram delo je Novaka Radovića i Aksentija Marodića,od istorijskog je značaja i odiše stilom tradicionalne ikonografije sa primesama romantizma. Celivajuće ikone oltara i naosa u ovom hramu izradio je Živko Petrović iz Zemuna u periodu 1874. do 1875. godine.
Ono po čemu se izdvaja hram jesu rapide koje datiraju iz 18. veka.
Veliki izazovi kojima je bila izložena ova crkva nisu umanjili njen značaj niti zanosnu eleganciju kojom zrači. Zadivljujuće je gledati viševekovne građevine koje i dalje odišu lepotom i mirom, bez reči pričaju svoju povest, ali aktivni su tvorci neke istorije koja će tek biti ispričana poput Hrama Svetog Oca Nikolaja u Ilandži.
