Narodni muzej u Beogradu, posle obimnih radova na konzervaciji i restauraciji, a povodom obeležavanja Dana državnosti, u petak 11. februara, od 12 časova, svečano predstavlja remek delo Paje Jovanovića „Krunisanje cara Dušana“, poznato i pod nazivom „Proglašenje Dušanovog zakonika“.
„Kompozicija veličine preko dvadeset kvadratnih metara, sa temom koja prikazuje čin krunisanja cara Dušana u Skoplju 1346. godine, naslikana je kao porudžbina Kraljevine Srbije, za potrebe učešća na Svetskoj izložbi u Parizu 1900. godine.
Slika je dobila zlatnu medalju i mnogo laskavih priznanja, a do koje mere je ovo remek-delo bilo cenjeno i traženo, govori i podatak da je sve do poznih godina života Jovanović temu krunisanja cara Dušana slikao u više navrata, u različitim formatima, na više načina i za različite potrebe.
Sa velikom studioznošću na slici je prikazana 31 istorijska ličnost, a vizuelnoj rekonstrukciji istorijskog događaja Jovanović je pristupio analitično i marljivo, prikupljavši podatke prvo u Beču, a zatim i u Veneciji, Carigradu, Skoplju Prizrenu i srednjovekovnim manastirima, proučavajući srednjevekovne odežde, kraljevske ornate i istorijske ličnosti, koje su tom događaju mogle prisustvovati.
Na dugotrajnost restauratorskog procesa uticale su, pre svega, dimenzije slike, od 390×589 centimetra, ali i sveobuhvatne analize tehnike i slikarskog postupka, koje su mu prethodile.
U saradnji sa Tehnološko-metalurškim i Hemijskim fakultetima Univerziteta u Beogradu, stručnjaci Narodnog muzeja u Beogradu, ispitali su mehanička svojstva platna i način njegove pripreme za slikanje, kako bi precizno bio proračunat inovativan način zatezanja slike, prvi put primenjen u Srbiji.
Klasičan način španovanja na ram zamenjen je novim konstruisanim nosiocem sa elastičnim tenzorima, koji ravnomerno, optimalno i nedestruktivno, obezbeđuju dugoročnu stabilnost slike.
Analitički pristup konzervatora otkrio je i sasvim originalan, bez primera za poređenje, postupak prepariranja platna, koji nam je dopunio znanje o Paji Jovanoviću, kao slikarskom tehnologu, koji je vešto manipulisao materijalima, kako bi postigao likovne vrednosti, prema svojoj umetničkoj zamisli i želji naručioca, kralja Milana Obrenovića.
Obeležavajući Dan državnosti predstavljanjem monumentalnog remek dela, koje živopisanom plenerističkom tehnikom jezgrovito predstavlja vojnu i političku snagu, iznova ćemo se podsetiti trajnih umetničkih vrednosti i pregalaštva muzejskih stručnjaka“, navodi se u saopštenju iz Narodnog muzeja.
O konzervaciji i restauraciji najmonumentalnije slike koja se čuva u Narodnom muzeju u Beogradu, prisutnima će se obratiti članovi restauratorskog tima, dok će o povodu za njen nastanak, istorijskim ličnostima i njenom značaju za Jovanovićev opus, svi zainteresovani imati priliku da saznaju tokom stručnog vođenja, koje će početi u 13 časova.
