Svaki arheološki predmet važan je sam po sebi, ali retko se desi da, po neki, iz praistorije, postane jedan od marketinških znamenja predela iz kojeg potiče.
Jedan od takvih je “Vršački idol” koji se izdvojio među 260.000 predmeta iz bogatog fundusa Gradskog muzeja u Vršcu.
Napravljen je od ilovače, a pronašao ga je Feliks Mileker (1858-1942) osnivač i dugogodišnji upravnik Muzeja, aprila 1913. godine kod železničke stražare na polju Ludoš.
Idol je pronađen u jednom grobu, u maloj posudi takođe od ilovače, pored ostataka vlasnika.
“Vršački idol” je 20 centimetara visine i ukrašen je takozvanim ugrebenim ukrasima koji su ispunjeni krečom ili sličnom materijom.
Gornji deo figure ukrašen je samo sa prednje strane. Lice je označeno na specifičan način, što se vidi i na fotografiji. Na vrhu glave, visine 3 centimetra, na mestu čela, stoji urezana crta koja simbolizuje traku, najverovatnije deo nošnje koji je ukrašavao kosu. Nos je označen jednom crtom, a oči krugovima sa tačkama u sredini.
Vrat nije posebno istaknut. Iz njega se nastavljaju grudi koje pokriva bogato urezana ogrlica. Gornji deo Idola povijen je na unutra i simbolizuje položaj ruku koje se nalaze na struku, kako to devojke često rade. Pojas je sačinjen od niza dvostrukih koncentričnih krugova ispod kojeg počinje bogato ukrašena suknja. Sasvim je zasejan tačkama, krugovima, punim i punktiranim pravim i cik-cak linijama.
Replike “Vršačkog idola” jedan su od najčešćih suvenira koji se nose kada se napušta Vršac, ali i predmet koji svojim postojanjem više govori o istorijskom i kulturnom bogatstvu južnog Banata nego sva živa, neumorna usta.
