Svetski dan kontracepcije obeležava se 26. septembra svake godine, a kampanja je pokrenuta 2007. godine na globalnom nivou, sa ciljem da istakne važnost upotrebe različitih metoda kontracepcije i odgovornog seksualnog ponašanja tako da se omogući svim seksualno aktivnim osobama, posebno mladima, informisan izbor o svom seksualnom i reproduktivnom zdravlju.
Pravo na seksualno i reproduktivno zdravlje predstavlja jedno od osnovnih ljudskih prava, koje podrazumeva da je ljudima omogućeno da ostvaruju bezbedne seksualne odnose na zadovoljstvo oba partnera, da ne doživljavaju prinudu i nasilje, da ne strahuju od infekcija i trudnoće, kao i da mogu da kontrolišu plodnost na način koji ne izaziva nepovoljne ili opasne posledice.
U sklopu kampanje je i planiranje porodice kao izuzetno važno pitanje javnog zdravlja i sa individualnog i sa šireg društvenog aspekta. Zdravstveno prihvatljiv model planiranja porodice podrazumeva da žena realizuje trudnoće između 18. i 35. godine života, sa razmakom između trudnoća ne kraćim od dve godine i da ne rodi više od četvoro dece.
Dobrobit efikasnog planiranja trudnoće tiču se prvenstveno žena i dece, kao najosetljivijih i sa demografskog aspekta najvrednijih kategorija stanovništva. Savremena žena koja teži individualnom, porodičnom, partnerskom i profesionalnom ostvarivanju ima potrebu i pravo da bude oslobođena strahovanja i suočavanja sa neplaniranom i neželjenom trudnoćom.
Neplanirana trudnoća, bez obzira na ishod, ugrožava fizičko i psihičko zdravlje žene i umanjuje šanse za rađanje zdravog deteta i njegov optimalni telesni i mentalni razvoj. S druge strane samo planiranje porodice utiče i na muškarce, jer doprinosi ravnopravnosti u partnerskim odnosima i podeli odgovornosti za seksualno i reproduktivno ponašanje. Porodice u kojima se ne rađa stihijski, već planirano, imaju harmoničnije odnose i veći stepen porodične kohezije.
Upotreba kontraceptivnih sredstava , pored toga što omogućava planiranje porodice koje je izuzetno važno pitanje javnog zdravlja i štiti reproduktivno zdravlje žene (takođe štiti i od seksulno prenosivih infekcija i posledica nakon prekida trudnoće –povreda reproduktivnih organa, anemija, akutnim I hroničnim zapaljenjima organa male karlice, invaliditet, neplodnost).
Takođe, utvrđeno je i da se naredne trudnoće češće završavaju prevremenim porođajima što dovodi do povećanja perinatalnog morbiditeta i mortaliteta i nameće troškove lečenja i rehabilitacije prevremeno rođene dece. Otuda je sa ekonomskog aspekta svakako prihvatljivije ulagati u savremenu kontracepciju, koja pruža i brojne nekontraceptivne prednosti koje mogu da poboljšaju reproduktivno zdravlje žene.
U Republici Srbiji , stanovništvo pretežno primenjuje tradicionalne metode kontracepcije a zbog njihove nedovoljne efikasnosti često se suočava sa neželjenom trudnoćom i pribegava indukovanom abortusu.
Pri Dispanzeru za žene, Doma zdravlja Vršac, radi Savetovalište za planiranje porodice gde građani mogu da se informišu između ostalog i o ovoj temi. Kontakt telefoni Savetovališta su 013/830-087 i 013/838-902.
Izjava povodom Svetskog dana kontracepcije Dr Milena Dašić, specijalista ginekologije i akušerstva – Opšta bolnica Vršac
