Postoje regioni koji godinama ulažu ogromna sredstva kako bi stvorili turistički identitet. Južni Banat ima identitet koji već postoji, ali još nije pretvoren u ozbiljnu razvojnu strategiju.
Na manje od 40 minuta vožnje nalaze se Vršačke planine, Belocrkvanska jezera, Deliblatski pesak, Dunav, kanal Dunav–Tisa–Dunav, Nera i Karaš, vinski putevi, lovišta Plandišta, ruralna domaćinstva i zaštićena prirodna dobra. Malo koji deo Srbije na tako malom prostoru objedinjuje planinski, vodeni, ruralni, lovni i outdoor turizam, uz hedonizam koji je ovde vekovima tradicija.
Najveći problem regiona jeste što se taj prostor i dalje posmatra kroz administrativne granice umesto kao jedinstvena razvojna celina. Vršac razvija svoju turističku priču. Bela Crkva svoju. Alibunar i Deliblatski pesak ostaju u posebnom okviru. Plandište funkcioniše gotovo odvojeno, iako poseduje ozbiljan potencijal lovnog i ruralnog turizma.
Savremeni turista ne traži administrativnu mapu. Traži iskustvo. Razvoj jugoistočnog Banata ne bi smeo da bude zasnovan na izolovanim projektima i kratkotrajnim manifestacijama, već na povezivanju čitavog regiona u jedinstven eko-turistički prostor.
Vršac može postati administrativni, logistički i vinski centar regiona. Grad već ima urbanu infrastrukturu, vinsku tradiciju, planinski reljef i blizinu Rumunije kao veliku razvojnu prednost.
Bela Crkva poseduje prirodni kapital koji je retkost u ovom delu Evrope. Jezera, vodeni turizam, kamping sadržaji i vikend ponuda mogli bi postati deo mnogo šire regionalne turističke priče.
Alibunar i Deliblatski pesak otvaraju prostor za razvoj ekološkog, edukativnog i outdoor turizma, dok Plandište kroz lovni turizam, prirodu i ruralna domaćinstva može privući specifičan profil domaćih i stranih gostiju.
Dunav, kanal DTD, Nera i Karaš dodatno otvaraju mogućnost razvoja nautičkog turizma, ribolova, kajak ruta, biciklističkih koridora i povezivanja sa evropskim zelenim i rečnim turističkim mrežama.
Velika razvojna prednost regiona je i njegova geografska povezanost.
Od Vršca do Bele Crkve kao i do Deliblatskog peska, Alibunara ili Plandišta stiže se za oko pola sata. Geografska blizina sama po sebi nije dovoljna ako region nema kvalitetnu infrastrukturu koja će povezati njegove turističke kapacitete u funkcionalnu celinu. Bez boljih puteva, signalizacije, biciklističkih koridora i modernijih regionalnih veza između Vršca, Bele Crkve, Alibunara, Plandišta i Deliblatskog peska, svaka razvojna vizija lako može ostati samo dobra ideja na papiru.
Blizina Temišvara predstavlja posebnu razvojnu šansu. Grad sa snažnim ekonomskim rastom i velikim brojem turista nalazi se neposredno uz jugoistočni Banat. Region može postati prirodna vikend destinacija za rumunske goste koji traže mir, prirodu i autentično iskustvo van velikih urbanih centara. Na naše restorane, poput Etno kuće Dinar ili De Ferro Brasil, već su naviknuti.
Dodatnu težinu celoj razvojnoj priči daje i činjenica da se Bela Crkva, delovi Alibunara i Kovina, zajedno sa turističkim kapacitetima Vršca, sve češće pominju kao prostor od posebnog strateškog značaja za razvoj turizma. Istovremeno, Vršačko jezero i Vršački breg uvršteni su među klimatska mesta od nacionalnog značaja, čime je potvrđen potencijal regiona za razvoj održivog, zdravstvenog i eko-turizma.
Ideja razvoja zdravstvenog i wellness turizma u Vršcu nije bez osnova. Riklijaneri su još krajem 19. veka Vršački breg predstavljali kao prostor sa lekovitim klimatskim svojstvima, razvijajući koncept boravka u prirodi, vazdušnih kupanja i života u skladu sa prirodnim okruženjem.
Dodatni potencijal regiona leži i u termalnim i mineralnim vodama koje se vezuju za ostatke nekadašnjeg Panonskog mora, što dodatno otvara mogućnost razvoja zdravstvenog, wellness i banjskog turizma.
U vremenu evropskog Green Deal turizma, najveći razvojni potencijal jugoistočnog Banata možda upravo leži u prostoru koji neće biti pretvoren u masovnu urbanizaciju.
Južni Banat ne treba da se takmiči sa najurbanizovanijim turističkim centrima Srbije u količini betona, apartmana i kvadrata, već u očuvanoj prirodi, miru i netaknutim hektarima koji upravo takvi i treba da ostanu.
Najveća opasnost za region nije nedostatak potencijala. Najveća opasnost su nepovezani projekti, lokalne sujete i odsustvo zajedničke razvojne strategije.
Jugoistočni Banat već poseduje ono što savremeni evropski turizam danas najviše traži: prirodu, prostor, autentičnost i kvalitet života. Upravo u tome leži njegova najveća razvojna šansa.
Ne u masovnom turizmu i nekontrolisanoj betonizaciji, već u prirodi dostupnoj običnom čoveku.
Ali između potencijala i razvoja uvek stoje isti izazovi: rad, vizija i saradnja.
Aleksandar Čupić glavni i odgovorni urednik portala eVršac
Foto: Uglješa Kuželka
Pročitajte još:
Razvojne šanse jugoistočnog Banata: Autoput ka Beogradu, most na Dunavu i modernizacija železnice
Srbija i Chery: Južni Banat kao najbolji izbor za novi industrijski ekosistem
