U četvrtak, 16. maja od 18 časova, u galeriji Doma vojske, biće otvorena izložba „Spomenička baština Srba sa područja današnje Republike Hrvatske“. Izložba se realizuje u saradnji Kulturnog centra Vršac sa Udruženjem Krajišnika Srbije i Udruženjem građana izbeglih i prognanih lica „Božur“ iz Vršca.
Ova izložba na dokumentovan način predstavlja istoriju Srba na tlu Krajine od nastanka prvih državnih formi pre 1 000 godina do konačnog planskog progona Srba sa tog područja.
Na osamnaest panoa na pleksiglasu preko faksimila dokumenata i fotografija dat je samo jedan presek od kada su Srbi prisutni na tim prostorima i sačuvani ostaci spomenika koji su potvrda toga postojanja. Iz kataloga koji prati ovu izložbu može se zaključiti da su Srbi bili autohton narod, ali da, nažalost, nije bilo adekvatnih arheoloških istraživanja koja bi potpuno dokumentovala ovu tvrdnju.
Tragovi Srba prate se od VII veka, a srednjovekovni manastiri Krupa, Krka i Dragović, zadužbine Nemanjića, potvrda su njihovog prisustva na tim prostorima od XIII veka. Izložba dokumentuje i stradanje Srba tokom 20. veka i žrtve koje su dali ne samo za svoju slobodu nego i za druge sa kojima su živeli, ali umesto nagrade stigla je kazna. Izbrisani su 1990. iz hrvatskog Ustava kao suveren i konstitutivan narod i prevedeni u kategoriju nacionalne manjine.
Stalni pritisci i novo stradanje dovelo je do stvaranja Republike Srpske Krajine kada je srpski narod proglasio svoju samostalnost i izdvojio se iz avnojevske Hrvatske koja je napustila jugoslovensku zajednicu i na Srbe izvršila pritisak terorom svojih paravojnih i policijskih snaga kako bi ih prinudila na iseljenje i time stvorila etnički čistu hrvatsku državu.
Po odluci Saveta bezbednosti Republika Srpska Krajina bila je pod međunarodnom zaštitom od početka 1992. do avgusta 1995. godine. Posle više pojedinačnih akcija hrvatske vojske i policije došlo je do završnih operacija „Bljesak“ u maju i „Oluja“ u avgustu 1995. godine. Nakon pada RSK avgusta 1995. došlo je do etničkog čišćenja Srba sa prostora na kojima su vekovima živeli.
Autor izložbe je Milojko Budimir.
